Wstęp

Nowe ujęcie samoopieki i samokontroli w leczeniu cukrzycy według zasady "Patient-centred care – opieki skupionej na osobie Pacjenta"

Historia badań naukowych w zakresie diabetologii, także najnowsza, jaskrawo uwidacznia zmiany tak w zakresie merytorycznym jak i metodycznym, które ulepszają skuteczność leczenia, cukrzycy. Pojawia się jednocześnie pytanie: czy wprowadzenie takich osiągnięć naukowych do praktyki jest dostatecznie szybkie i właściwe? Odpowiedź nie jest w pełni potwierdzająca.

Spis treści

  • Przedmowa
  • Wprowadzenie
  • Nowe ujęcie samoopieki w leczeniu cukrzycy, intensyfikacja według zasady "Patient-centred care – opieki skupionej na osobie Pacjenta"
  • Dział 1
  • Dlaczego stosuję domową samoopiekę i samokontrolę cukrzycy?
  • Terapeutyczna samoopieka i samokontrola wykonywana przez osoby z cukrzycą jest warunkiem uzyskania optymalnych wyników leczenia.
    Należy je osiągnąć w Twoim planie leczenia.
  • Rozdział 1
  • Twoja intensywna samoopieka to Twoje lepsze życie i leczenie
  • Rozdział 2
  • Jak ocenić swoje "złe" emocje i zachowania powodowane przez cukrzycę; jak przekształcić je w wartości pozytywne dla samoopieki i leczenia cukrzycy
  • Rozdział 3
  • Oparta na intensywnej samoopiece, współpraca Pacjenta z lekarzem istotnie polepsza wyniki leczenia, daje więcej życiowej energii
  • Rozdział 4
  • "Bierna lub czynna" postawa Pacjenta wobec zaleceń samoopieki i samokontroli cukrzycy – oceń sam siebie
  • Dział 2
  • Polepszanie jakości wyników leczenia i życia z cukrzycą
  • Jak Pacjent z cukrzycą może ulepszyć wyniki leczenia i rokowanie w cukrzycy budując "przeciwcukrzycowy" styl życia za pomocą samoopieki i samokontroli.
  • Rozdział 5
  • Umiejętne wykonywanie badań samokontrolnych jako składnik intensywnej, domowej samoopieki w cukrzycy
  • Rozdział 6
  • Nowe technologie oraz informatyka w opiece diabetologicznej – instrumenty, które zwiększają skuteczność intensywnej domowej samoopieki
  • Rozdział 7
  • Znaczenie wsparcia rodziny oraz problemy ciąży w intensywnej samokontroli i samoopiece w cukrzycy
  • Rozdział 8
  • Zadania rodziców lub opiekunów dzieci i młodzieży z cukrzycą w zakresie realizowania intensywnej samoopieki
  • Dział 3
  • Mój terapeutyczny styl życia
  • Domowa umiejętność samoopieki i samokontroli cukrzycy pomaga w praktyce realizacji terapeutycznego stylu życia.
    Pacjenci realizujący samoopiekę i samokontrolę staja się bardziej sprawni w praktyce swoich życiowych zachowań.
  • Rozdział 9
  • Intensywna samoopieka "na talerzu Pacjenta"
    Pacjent z cukrzycą może prawidłowo i przyjemnie się odżywiać spełniając jednocześnie terapeutyczne postulaty diety w cukrzycy - dzięki "kulinarnej" samoopiece
  • Rozdział 10
  • Otyłość, zwłaszcza brzuszna jest głównym czynnikiem ryzyka cukrzycy typu 2: aktywność "przeciwotyłościowa" samoopieka może normalizować nadmierną masę ciała, zapobiega cukrzycy
  • Rozdział 11
  • Zasady samoopieki i samokontroli odnoszące się do terapeutycznego stosowania wysiłków fizycznych - wysiłki fizyczne w leczeniu cukrzycy polepszają wyniki leczenia, "dodają lat do życia"
  • Rozdział 12
  • Życie przynosi szczególne problemy wymagające intensyfikacji samoopieki w cukrzycy
  • Rozdział 13
  • Nałogi, które eliminują skuteczność samoopieki
  • Dział 4
  • Kontroluję skuteczność i bezpieczeństwo moich leków przeciwcukrzycowych
  • Samoopieka i samokontrola mierników jakości leczenia umożliwia najlepszy dla Pacjentów, personalistyczny wybór leków, polepsza przestrzegalność stosowania leków ("adherence").
  • Rozdział 14
  • Praktyczne aspekty nowoczesnego leczenia insuliną lub jej analogami: wiadomości dla osób z cukrzycą stosujących samoopiekę i samokontrolę
  • Rozdział 15
  • Rola techniki podawania insuliny lub jej analogów w realizowaniu samoopieki i samokontroli
  • Rozdział 16
  • Zmiany w dawkowaniu insuliny oparte na wynikach intensywnej samoopieki Pacjentów z cukrzycą
  • Rozdział 17
  • Grupy doustnych leków stosowanych w cukrzycy typu 2: podstawy wyboru i oceny ich skuteczności w planie intensywnej, domowej samoopieki i samokontroli
  • Dział 5
  • Powikłania wynikające z zaniedbań w leczeniu
  • Ostre powikłania cukrzycy – domowa samoopieki i samokontroli daje Pacjentowi dobrą szansę ich uniknięcia.
  • Rozdział 18
  • Zapobieganie ostrym, metabolicznym powikłaniom cukrzycy – niech nie zdarzają się nigdy; Pacjent jest bezpieczny dzięki własnej, domowej samokontroli i samoopiece
  • Rozdział 19
  • Zwiększone ryzyko zachorowania na infekcje w cukrzycy – zapobieganie infekcjom jest także zadaniem intensywnej samoopieki
  • Dział 6
  • Dobra jakość wyników codziennego leczenia zmniejsza ryzyko przewlekłych powikłań – fakt udowodniony
  • Zapobieganie przewlekłym powikłaniom cukrzycy jest jednym z głównych celów intensywnego leczenia cukrzycy; dobre wskaźniki wyrównania cukrzycy stwarzają pozytywne szanse – ułatwia ich osiągnięcie staranna, domowa samoopieka i samokontrola.
  • Rozdział 20
  • Zapobieganie uszkodzeniu wzroku oraz nerek z powodu mikroangiopatii cukrzycowej – problem dla intensywnej samoopieki Pacjentów
  • Rozdział 21
  • Wieloskładnikowe zapobieganie niedokrwiennej chorobie serca – pomocne znaczenie intensywnej samoopieki i samokontroli
  • Rozdział 22
  • Nadciśnienie tętnicze to złośliwy "wspólnik" cukrzycy – jak wspomagać jego prewencję i leczenie w praktyce intensywnej samoopieki realizowanej przez Pacjentów z cukrzycą
  • Rozdział 23
  • Udar mózgu – Pacjent z cukrzycą musi być "mądry przed szkodą"dzięki intensyfikacji samokontroli i samoopieki
  • Rozdział 24
  • Neuropatia cukrzycowa – zapobieganie "piekącym" bólom, upośledzeniu czucia, zanikom mięśni kończyn dolnych, jest problemem intensywnej samoopieki i samokontroli
  • Rozdział 25
  • Zapobieganie zespołowi stopy cukrzycowej i amputacjom w planie domowej intensywnej samoopieki i samokontroli Pacjentów z cukrzycą
  • Zakończenie
  • Prawa i zadania Pacjenta z cukrzycą w ramach intensyfikacji domowej samoopieki i samokontroli
  • Własna ocena wiedzy i umiejętności pacjenta z cukrzycą w zakresie samoopieki i samokontroli – pytania egzaminacyjne – samokontrolne
  • Piśmiennictwo


O autorach
  • Jan Tatoń
  • Profesor zw. dr. hab. med. Jan Tatoń - Warszawski Uniwersytet Medyczny.

    Pracownik naukowy i klinicysta zajmujący się od wielu lat badaniami naukowymi i praktyką w zakresie diabetologii i innych chorób metabolicznych, a także ogólnej interny – w Polsce oraz w wielu uniwersyteckich ośrodkach zagranicznych. Pracował jako badacz w Joslin Clinic-Harvard Medical School, Steno Memorial Hospital (Dania), Lund University Hospital (Szwecja), Diabetes Group Universitets w Düsseldorfie i Instytucie Diabetologii w Karlsburgu (Niemcy) a także jako konsultant w diabetologii w Sri-Lanka. Autor 397 publikacji naukowych i kilkunastu monografii zawodowych, także tłumaczonych na inne języki z zakresu diabetologii i otyłości. Był członkiem Zarządu European Association for the Study of Diabetes, ekspertem w dziedzinie chorób przewlekłych (WHO).
    Wielokrotnie wyróżniony wieloma nagrodami i odznaczeniami za działalność naukową.

  • Małgorzata Bernas

  • Dr med. Małgorzata Bernas, adiunkt w Katedrze i Klinice Chorób Wewnętrznych i Diabetologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego.

    Autorka lub Współautorka 92 prac naukowych i 7 monografii zawodowych, laureatka nagrody za najlepszą pracę naukową Kongresu European Association for the Study of Diabetes (Budapeszt) w dziedzinie edukacji terapeutycznej oraz wielu krajowych wyróżnień za kliniczne prace naukowe. Pracowała w Zarządzie Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego i redakcji czasopisma naukowego „Medycyna Metaboliczna”. Specjalizuje się w zakresie metod ulepszających jakość wyników leczenia oraz farmakoterapii cukrzycy.

  • Anna Czech

  • Prof. dr hab. med. Anna Czech – Warszawski Uniwersytet Medyczny.

    Była kierownikiem Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Diabetologii WUM a także pełniła funkcję Konsultanta Krajowego w dziedzinie diabetologii (2000-2005). Jest członkiem zespołu ekspertów do spraw zaleceń w dziedzinie diabetologii PTD, członkiem wielu zarządów towarzystw naukowych oraz honorowym członkiem Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.
    Autorka 326 prac naukowych (w tym przedstawione w programach międzynarodowych kongresów) i 22 monografii zawodowych. Laureatka nagród Ministra Zdrowia I stopnia za osiągnięcia naukowe. Przez cały okres swojej pracy zawodowej bardzo aktywnie działa na rzecz polepszenia warunków leczenia osób z cukrzycą i poprawy jakości ich życia. Za tę działalność jest odznaczona dyplomami oraz medalem Stowarzyszenia Osób z Cukrzycą w Polsce, "Za Zwycięstwo nad Cukrzycą". Jest honorowym członkiem Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego.